Google Plus Youtube Facebook Twitter
Menu

TẾ BÀO TRINH SÁT

Hoàn toàn có thể ngăn chặn các khối u di căn

Việc tế bào của khối u di căn tới các bộ phận khác của cơ thể được xem như một chiến lược bành trướng tinh vi. Hiểu được cơ chế di căn này thực sự đã mở ra hướng điều trị trúng đích và hiệu quả cho bệnh nhân ung thư.

«Di căn» là một quãng đường đầy khó khăn đối với các tế bào ung thư khi rời khỏi khối u ban đầu để tìm đường «định cư» ở các bộ phận khác của cơ thể. Theo ước tính, có chưa tới 0.02% (2 phần vạn) tế bào khối u thâm nhập được vào đường máu và tìm được nơi hình thành khối u di căn.

Từ năm 1889, bác sĩ phẫu thuật người Anh Stephen Paget đã đưa ra lý thuyết về các khối u di căn, theo đó, việc các tế bào khối u phát tán sang các bộ phận khác trên cơ thể, cách xa khối u ban đầu, không phải là ngẫu nhiên mà được thực hiện theo một chiến dịch được gọi là «hạt giống và mảnh đất». Theo đó, các tế bào bệnh (hạt giống) chỉ có thể hình thành khối u di căn nếu gặp bộ phận của cơ thể (mảnh đất) đồng ý tiếp nhận. 127 năm sau (2016), một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã khẳng định lý thuyết này là đúng và chỉ ra rằng không phải ngẫu nhiên mà các tế bào ung thư ngực di căn nhanh chóng sang gan, não, phổi trong khi ung thư tuyến tiền liệt lại chủ yếu nhắm đến xương.

CÁC TẾ BÀO «TRINH SÁT»

Các tế bào của khối u ban đầu rất thông minh, chúng cử các tế bào «trinh sát» đi tìm kiếm các mảnh đất phù hợp có thể tiếp nhận chúng! Các tế bào này được gọi là Exosome, là các túi ngoại bào, chúng mang theo một loại vũ khí nguy hiểm là các phần tử integrines, được coi như là «mã bưu điện» cho phép các exosomes nhắm đến các cơ quan (địa chỉ) nơi mà chúng có thể được tiếp nhận. Đó chính là cách mà một số tế bào ung thư này di chuyển đến gan trong khi những tế bào ung thư khác lại di chuyển đến phổi. Các exosmes còn có một kho vũ khí khổng lồ khác, đó là các proteines, lipid, ARNvà ADN. Các phần tử này góp phần chuẩn bị cho cuộc viễn chinh xâm chiếm các bộ phận ở xa, giúp hình thành các ổ “tiền di căn” sẵn sàng đón tiếp cả một đoàn quân các tế bào ung thư được chuyển đến bằng đường máu và nhanh chóng đến nơi có điều kiện thuận tiện để chúng sống sót và sinh sôi.

Việc hiểu được cơ chế này đã thực sự mở ra một chương mới, cho phép khống chế sự phát triển của các khối u di căn và tiêu diệt chúng.

“ÉM QUÂN” CHUẨN BỊ CHO CUỘC VIỄN CHINH MỚI

Hơn nữa, một phát hiện gần đây đã cho thấy mức độ phức tạp của quá trình sinh học khủng khiếp này. Trong khi các nghiên cứu trước đây cho rằng sự lây lan di căn luôn từ khối u nguyên phát để di căn đến nơi thứ phát (một chiều) thì, các nghiên cứu di truyền mới đây đã cho thấy các tế bào di căn có thể quay trở lại nơi chúng đã ra đi và khởi đầu lại khối u nguyên phát... Quá trình này được ví như một đội quân trở lại căn cứ sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ để “lựa chọn và tuyển dụng” thêm tân binh. Giống như sự yên lặng trước một cơn bão, các tế bào khối u còn có kế hoạch “ngủ đông” để củng cố lực lượng, rèn luyện tân binh trước khi tiến hành những đợt tấn công xâm lấn mới.

Đối mặt với những “thủ đoạn” khó lường của các tế bào ung thư, các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu tạo ra các phần tử có chức năng trung lập hoá các "mã bưu chính" (integins) để ngăn chặn sự định cư của các tế bào ung thư tại mô đích. Họ cũng khuyến cáo đặc biệt chú trọng tiêu diệt các tế bào ngủ đông trước khi chúng tiếp tục chu kỳ phát triển mới hoặc bành trướng xâm lược, bên cạnh việc kết hợp các phương pháp điều trị hiện tại như hóa trị, xạ trị, trị liệu nhắm mục tiêu, liệu pháp miễn dịch…

Tầm soát nhóm các bệnh ung thư có nguy cơ cao

Lộ trình chuyến lưu trú khám chữa bệnh tại Pháp