Google Plus Youtube Facebook Twitter
Menu

BỆNH UNG THƯ

Tế bào thường có khả năng sửa chữa những khiếm khuyết xảy ra trong quá trình phát triển và tự chết theo chương trình. Các tế bào ung thư thì khác, chúng không chịu sửa chữa và cũng không tự chết.

Tế bào thường phát triển theo chương trình cài đặt sẵn, nó sinh trưởng, tồn tại và thực hiện chức năng của mô. Tế bào ung thư phát triển không có kế hoạch và tự thành lập mô mới.

Ung thư xuất phát từ một tế bào đơn lẻ, đơn vị cơ bản của sự sống. Sự chuyển dạng từ một tế bào bình thường thành một tế bào ung thư là một quá trình nhiều giai đoạn, từ một tổn thương tiền ung thư đến khối u ác tính. Những thay đổi này là kết quả của sự tương tác giữa các yếu tố di truyền của một người và các tác nhân bên ngoài, gồm:

  • Tác nhân vật lý: tia cực tím, bức xạ ion hóa…
  • Tác nhân hóa học: các hóa chất độc hại như a-mi-ăng, các thành phần của khói thuốc lá, chất aflatoxin (nhiễm bẩn thức ăn), chất arsenic (nhiễm bẩn nước uống)…
  • Tác nhân sinh học: nhiễm trùng, nhiễm virus, ký sinh trùng…

Tiến trình mô thường phát triển thành mô ung thư

TẾ BÀO UNG THƯ

Số lượng tế bào của cơ thể là một con số khổng lồ, không thể đếm được nhưng ước tính có khoảng 37 ngàn tỷ tế bào. Khi chúng ta khỏe mạnh, các tế bào phối hợp và cùng thực hiện các chức năng của cơ thể. Cùng lúc đó, các tế bào cũng thực hiện các chức năng riêng của chúng như phát triển, phân chia (tạo sự thay thế) và cuối cùng là chết theo chương trình. Ung thư chỉ đơn giản là một sai sót trong các quá trình đó của tế bào.

Ung thư khởi phát khi các tế bào bắt đầu phát triển vượt ngoài tầm kiểm soát của cơ thể. Điều này do các sai sót của DNA, vật liệu di truyền trong nhân của tế bào. Thông thường, tế bào sẽ khắc phục sai sót của DNA hoặc tế bào tự chết, nhưng các tế bào ung thư thì khác, chúng không sửa chữa cũng không chết. Thay vào đó, nó phân chia và tạo ra nhiều tế bào bất thường hơn với DNA sai sót. Một tính chất bất thường khác của tế bào ung thư là nó có thể phát triển thành một mô mới, trong khi các tế bào bình thường không thể làm như vậy.

KHỐI U

Bạn có cho rằng khối u nào thì cũng như nhau cả. Làm thế nào để các bác sỹ biết được nguồn gốc của nó, đặc biệt là khi một khối u mới xuất hiện sau nhiều năm cách xa nơi vị trí ung thư ban đầu?

Khi một khối u mới xuất hiện, các tế bào của nó giống hệt với khối u nguyên phát. Vì vậy, nếu một người bị ung thư phổi di căn não, các khối u thứ phát ở não sẽ có hình ảnh vi thể giống với tế bào ung thư phổi và tất nhiên các tế bào này sẽ khác các tế bào của khối u ở một người bị ung thư não nguyên phát.

Như các bạn đã biết, chúng ta nhận được một nửa gene từ mẹ và một nửa gene từ cha. Do đó, dường như bộ gene của chúng ta là bất di bất dịch, "không thể thay đổi”. Gaynor, tác giả cuốn sách “Liệu pháp gene” ra mắt năm 2015 cho biết. "Chúng tôi nhận thấy có sự biến đổi gene trong suốt cuộc đời của một người và chính nó có thể là một trong những nguyên nhân gây ra ung thư”

Trong thực tế, môi trường tác động tới việc những gene nào được biểu hiện (được kích hoạt) cũng như tần suất được kích hoạt. Như vậy, các chất gây ung thư từ thực phẩm, môi trường là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng tới việc các gene có được kích hoạt hay không.

Cơ thể chúng ta có “cơ chế” tự bảo vệ, chống lại các tác nhân độc hại dưới dạng các chất là enzyme giải độc, đồng thời cơ thể được hỗ trợ bởi các vi chất dinh dưỡng giúp khởi động các gene ức chế khối u. Nhưng các chất độc nguy hiểm trong các mô mỡ vẫn có khả năng làm biến đổi gene và có thể dẫn đến ung thư các cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là những nơi nhiều mô mỡ.

 “Rất nhiều độc tố được tìm thấy trong mô vú, bởi tại đó có nhiều tế bào mỡ”, Gaynor giải thích. "Và các chất độc cũng được tìm thấy ở những nơi tập trung nhiều mỡ”.

CÁC LOẠI UNG THƯ

Các tế bào ung thư trong một khối u (bao gồm cả tế bào đã di căn) đều xuất phát từ một tế bào duy nhất phân chia mà thành. Do đó một bệnh ung thư có thể được phân loại theo loại tế bào khởi phát và theo vị trí của tế bào đó.

Các khối u có thể là lành tính hay ác tính. Khối u lành tính không thể lan tràn hay xâm lấn các mô và cơ quan khác. Thường thì các khối u lành tính có thể được cắt bỏ mà không cần phải điều trị gì thêm.

Trái lại, khối u ác tính có thể lan tràn hay xâm lấn các mô và cơ quan khác thông qua hệ bạch huyết hay mạch máu theo một tiến trình được gọi là di căn. Tình trạng lan tràn (di căn) của khối u khiến cho các khối u ác tính trở nên khó điều trị  và đe dọa đến tính mạng bệnh nhân.

Các bệnh ung thư được gọi theo tên cơ quan hay loại tế bào nơi chúng khởi phát. Ví dụ, ung thư bắt đầu ở đại tràng thì được gọi là ung thư đại tràng. Khi ung thư lan tràn đến cơ quan khác của cơ thể, giả sử là gan thì khối u mới ở gan (có cùng loại tế bào bất thường và cùng tên như khối u nguyên phát ở đại tràng) sẽ được gọi là ung thư đại tràng di căn gan…

Ung thư có khối u đặc

Khối u đặc là một khối gồm các tế bào phát triển bất thường của các ung thư sau:

Phổi

Dạ dày

Thực quản

Đầu cổ

Thận

Trực tràng

Đại tràng

Tuyến tụy

Các bệnh nhân có các loại khối u này thường bị sụt cân trong suốt tiến trình mắc bệnh. Sụt cân thường là triệu chứng đầu tiên khiến họ đi khám bác sĩ.

Các bệnh ung thư vú, tuyến tiền liệt, buồng trứng và tử cung cũng đưa đến các khối u đặc. Những người mắc các loại ung thư này thường bị sụt cân trong các giai đoạn muộn của bệnh.

Phân nhóm bệnh ung thư

  • Ung thư biểu mô (Carcinoma): Ung thư bắt nguồn từ da hoặc các mô lót/phủ của cơ quan nội tạng như: ung thư da, ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư thực quản, ung thư gan, ung thư thanh quản, ung thư thận, ung thư dạ dày, ung thư tinh hoàn và ung thư tuyến giáp.
  • Ung thư mô liên kết (Sarcoma): Ung thư bắt nguồn từ xương, sụn, mỡ, cơ, mạch máu hay các mô liên kết khác.
  • Ung thư máu – Bệnh bạch cầu (Leukemia): Ung thư bắt nguồn từ mô tạo máu (tủy xương), mô sản xuất ra một số lượng lớn các tế bào máu bất thường đưa vào dòng máu.
  • U lympho bào, u tủy (Lymphoma và myeloma): Ung thư bắt nguồn từ các tế bào của hệ miễn dịch.
  • Ung thư hệ thần kinh trung ương: Ung thư bắt nguồn từ các mô não và tủy sống.

Các bệnh ung thư xảy ra trong máu không hình thành các khối u đặc, thay vào đó, chúng tạo ra một sự gia tăng bất thường của một số loại tế bào máu và phát tán khắp các mạch máu, hạch bạch huyết hay tủy xương. Trong bệnh bạch cầu (leukemia), cơ thể sản sinh một số lượng nhiều các tế bào bạch cầu một cách bất thường. Đôi khi, thuật ngữ khối u lỏng cũng được sử dụng trong bệnh bạch cầu để ám chỉ số lượng gia tăng của các tế bào tuần hoàn bất thường.

Các khối u hạch bạch huyết (lymphoma) được xem là các ung thư máu mặc dù chúng có thể hiện diện như một khối rõ ràng (u đặc). Bệnh nhân với các khối u lỏng có thể sụt cân khi tình trạng bệnh tiến triển hoặc sụt cân trong quá trình điều trị.

Xem thêm: Bệnh viện Châu âu Georges Pompidou Paris khai trương khu hóa trị mới